از شب یلدای سنتی تا شب یلداهای مدرن


تم های شب یلدا (شب چله)

"یلدا" برگرفته از واژه سریانی به‌معنای زایش است و شب چله هم که مترادف شب یلداست از آن روست که چهل روز اول زمستان را "چله بزرگ" و بیست روز بعد از آن را "چله کوچک" نامیده‌اند. ابوریحان بیرونی از این جشن با نام "میلاد اکبر" نام برده و منظور از آن را "میلاد خورشید" دانسته‌است. در آثارالباقیه بیرونی، از روز اول دی ماه، با عنوان "خور" نیز یاد شده‌است. در قانون مسعودی نسخه موزه بریتانیا در لندن، "خُره روز" ثبت شده، اگرچه در برخی منابع دیگر "خرم روز" نامیده شده‌است.
چلّه، دو موقعیت گاه‌شمار در طول یک سال خورشیدی با کارکردهای فرهنگ عامه، یکی در آغاز تابستان (تیرماه) و دیگری در آغاز زمستان (دی‌ماه)، هریک متشکل از دو بخش بزرگ (چهل روز) و کوچک (بیست روز) است. واژه چلّه برگرفته از چهل و مخفف "چهله" و صرفاً نشان‌دهنده گذشت یک دوره زمانی معین (و نه الزاماً چهل روزه) است.


پیشینه شب چله

"شب یلدا" که به عنوان یکی از شب‌های مقدس در ایران باستان مطرح بوده به‌صورت رسمی در تقویم ایرانیان باستان از سال ۵۰۲ قبل از میلاد در زمان داریوش یکم به تقویم رسمی ایرانیان باستان راه یافت. چله و جشن‌هایی که در این شب برگزار می‌شود، یک سنت باستانی است. مردم روزگاران دور و گذشته، که کشاورزی، بنیان زندگی آنان را تشکیل می‌داد و در طول سال با سپری شدن فصل‌ها و تضادهای طبیعی خوی داشتند، بر اثر تجربه و گذشت زمان توانستند کارها و فعالیت‌های خود را با گردش خورشید و تغییر فصول و بلندی و کوتاهی روز و شب و جهت و حرکت و قرار ستارگان تنظیم کنند.
تاریخچه شب چله به ما یادآوری می کند که این مراسم یکی از آئین های فرهنگی ما ایرانیان است که باید هرساله آن را باشکوه تر و زنده تر برگزار کنیم.
به همین سبب برای برگزاری این مراسم می توانید یک مراسم سنتی داشته باشید و یا برای مورد پسند بودن گروههای سنی مختلف آن را مدرن برگزار کنیم.تفاوتی نمی کند این به سلیقه شما بستگی دارد.


در ادامه در مورد هردو نوع جشن صحبت می کنیم:

1-    یلدای سنتی(کلاسیک)

در برگزاری جشن ها به شیوه سنتی بهتر است حتما درمورد مراسم های آن مطالعه داشته باشیم، اما چند مسئله درهرصورت باید درنظر گرفته شود:
-    مدل لباس: برای مدل لباس ها می توانید تم سنتی را به همه اعلام کنید، با این شیوه فضای جشن کاملا به سده های قبل برمی گردد و حال و هوای جذابی پیدا می کند.
-    پذیرایی سنتی: استفاده از ظروف لعاب دار و رنگی، پذیرایی با شیرینی های سنتی و آجیل های متنوع مانند گندم، شاهدونه، برنجک، انجیر، توت خشک و یا از آجیل هفت قلم استفاده کنید که شامل بادام، پسته، فندق، گردو، نخودچی، کشمش و باسلوق است.
-    برگزاری مراسم سنتی: گرفتن فال حافظ، شاهنامه خوانی
-    چیدمان اتاق: در بخشی از آن می توانید از کرسی استفاده کنید و روی آن ترمه پهن کنید.

2-    یلدای مدرن

برگزاری این جشن بصورت مدرن که سالهای اخیر طرفداران زیادی داشته و علت آن شاید عدم موافقت نسل های جوانتر به فرهنگ قدیمی و نحوه پوشش های سنتی است،ما را بر آن داشت تا چند نمونه از برگزاری یلدای مدرن را در ادامه توضیح دهیم:
-    گل آرایی و باد کنک آرائی
-    تم لباس
-    کیک های چند طبقه با نمادهای یلدایی
-    میوه های خشک شده
-    تم چیدمان اتاق و یا باغ
-    برگزاری بازی های خانوادگی
-    گذاشتن فالنامه های جدید حافظ
-    پذیرایی با دسرها و شیک هایی از انار 



دسته بندی دانستنی: آنچه باید بدانید